سیره سیاسی اجتماعی امام سجاد(ع)-مقدمه
تقدیم به امام زین العابدین به مناسبت بیست و پنجم محرم سالروز شهادت مظلومانه آن حضرت
سیره سیاسی اجتماعی امام سجاد(ع)
—————————————————————————————————————————-
فهرست مطالب
مدخل- شناسنامه امام سجاد(ع)
-
امام زین العابدین(ع) در نهضت عاشورا
-
-
در صحرای کربلا
-
کاروان اسرا در کوفه
-
-
امام سجاد(ع) پس از نهضت کربلا
2-1- ویژگی های جامعه اسلامی پس از واقعه عاشورا
2-2- اقدامات امام سجاد(ع) برای اصلاح و تربیت جامعه
-
شرایط سیاسی در دوران امامت امام سجاد(ع)
3-1- واقعه حرّه
3-2- هلاکت یزید
3-3- قیام توابین
3-4- قیام مختار
3-5- شهادت امام سجاد(ع)
3-6- قسمتی از فضایل امام سجاد(ع)
—————————————————————————————————————————-
امام چهارم شيعيان، علي بن الحسين، بنابر قول مشهور در پنجم شعبان1 سال 38 هجري2 و در زمان حكومت جدشان علي(ع) در شهر مدينه متولد شدند. پدر بزرگوار آن حضرت، امام حسين(ع) و مادرشان بنابر قول مشهور «شهربانو» از فرزندان يزدگرد، آخرين پادشاه ايران بوده است.3 امام چهارم شيعيان در دوازدهم محرم4 سال 945 هجري قمري به خاطر سمي كه از طرف وليد بن عبدالملك به ايشان داده شد،6 به شهادت رسيدند و در قبرستان بقيع به خاك سپرده شدند. از آن امام يازده پسر و چهار دختر بر جاي مانده است.7
لقب و كنيه امام سجاد(ع) :
كنيه معروف امام سجاد(ع) «ابومحمد» است. البته آن حضرت كنيههاي ديگري همچون ابوالقاسم، ابوالحسن و ابوبكر نيز داشتهاند.8 لقبهاي معروف آن حضرت عبارتند از: خاشع، متهجد (شب زنده دار)، خالص، سيد المتقين (برترين پرهيزگاران)، امام المؤمنين، امين، زكّي (پاك)، زين الصالحين (زينت شايستگان)، بَكّاء (بسيار گريه كننده)، ذوالثفنات (صاحب پيشاني پینه بسته) و …
در ميان القاب آن حضرت لقب سيد الساجدين (برترين سجده كنندگان) و زين العابدين (زينت عبادت كنندگان) از شهرت بيشتري برخوردار است.9
فرازهاي زندگي امام سجاد(ع)
با توجه به اينكه امام سجاد(ع) از دوران حكومت امام علي(ع) تا دوران حكومت حاكماني همچون معاويه، يزيد و عبدالملك بن مروان در قيد حيات بودند؛ ميتوان زندگاني آن حضرت را به سه قسمت زير تقسيم نمود:
1. امام زين العابدين(ع) در نهضت عاشورا.
2. زندگاني امام زين العابدين(ع) پس از نهضت عاشورا.
3. شرايط سياسي جامعه در زمان امام سجاد(ع) .
———————————————
پی نوشت
1 . الفصول المهمه في معرفه الائمه: 2/854؛ مطالب السئوول في مناقب آل الرسول : 408؛ كشف الغمه: 2/285.
البته در اين زمينه اخبار ضعيفتري نیز وجود دارد. همچون: پانزدهم جمادي الاولي (مسار الشيعه: 53)؛ پانزدهم جمادي الثاني (مناقب آل ابيطالب: 3/310) و نهم شعبان (روضة الواعظين: 201) .
2 . همان و مناقب آل ابيطالب: 3/310؛ الارشاد: 2/137؛ الدر النظيم: 579؛الهداية الكبري: 213 و …
ديدگاههاي ديگري نيز وجود دارد كه ولادت آن حضرت را در سال 31 (مناقب آل ابيطالب: 3/311)؛ سال 36 (مصباح المتهجد: 792) و سال 48 و 49 هجري (الارشاد: 2/113 و …) مي نگارند. البته با توجه به شواهد مختلف، ميتوان گفت همان سال 38 هجري، سال ولادت امام سجاد(ع) است.
3 . شرح الاخبار: 3/266؛ عمدة الطالب: 192؛تاريخ يعقوبي: 2/303 و …
البته شخصيت مادر امام سجاد(ع) از مسائل اختلافي ميان علماست و هر چند آنچه بيان شد در ميان كتب كهن به دفعات نقل شده و شهرت زيادي نيز دارد، اما برخي با استناد به شواهد متعدد، آن را رد ميكنند (ر.ك: زندگاني علي بن الحسين: 9- 27) در مجموع با وجود تحقيقات دامنه داري كه محققان درباره اين موضوع كردهاند، هنوز نميتوان نظر دقيقي داد.
4 . توضيح المقاصد:3؛ الفصول المهمة في معرفة الائمه: 2/873.
نقل قولهاي ديگري نيز در اين زمينه وجود دارد همچون: هجده محرم (روضة الواعظين: 201) و بيست و پنجم محرم (المصباح؛ كفعمي: 509)
5 . مروج الذهب: 3/160؛ الكامل في التاريخ: 4/582؛ مسار الشيعه: 45؛ البداية و النهاية: 9/132.
ديدگاههاي ديگري نيز وجود دارد كه تاريخ شهادت آن حضرت را در سال 95 (الارشاد: 2/137 و …) و يا در سال 100 (تاريخ اليعقوبي: 2/303) می دانند.
6 . الدر النظيم: 591؛ دلائل الامامه: 192.
7 . الارشاد: 2/155؛ الفصول المهمة في معرفةالائمه: 2/875؛ المستجاد: 160.
8 . مناقب آل ابيطالب: 3/310؛ الهداية الكبري: 213؛ كشف الغمه: 2/286.
9 . همان.
يك پاسخ برايش بگذاريد